همیشه میتوان ردی از ادبیات در دنیای هنر پیدا کرد. سینما نیز مستثنی نیست. چه خوب است که سینما مشوقی برای کتابخوانی شود و بینندگان را به خواندن ترغیب کند. ضمن تشکر از «بانو» که مقاله ی مبسوط و جالبی در مورد دن کیشوت و سروانتس نوشتند، لازم میبینم چند مورد را اضافه کنم:

- نام خالق اثر سروانتسCervantes  است و نه وانتس. سِر Sirلقبی است انگلیسی.

- من در مورد ترجمه ی آقای منصوری چیزی نشنیده ام و بعید میدانم ترجمه ای از این اثر منتشر کرده باشند. اولین ترجمه، یعنی ترجمه ی قاضی در سال 1336 انجام شد. از آنجا که این ترجمه از زبان فرانسه ترجمه شده بود و نه اسپانیایی، کیومرث پارسای یک بار دیگر دن کیشوت یا در اصل دن کیخوته را این بار از اسپانیایی به فارسی برگرداند. من ترجمه دوم را نخوانده ام اما فکر نمی کنم ترجمه ای به شیوایی و دقت ترجمه ی قاضی پیدا شود. همین فصاحت و بلاغت او در ترجمه ی دن کیشوت باعث می شد مترجمان اسپانیایی از ترجمه ی مجدد آن احتراز کنند.

- تا مدتها دن کیشوت (قرن شانزدهم و هفدهم) اولین رمان و دکامرون اولین مجموعه داستان کوتاه دنیا به حساب می آمدند. اکنون «داستان گِن جی» که یک قصه ی بلند قرن یازدهمی ژاپنی است نخستین رمان جهان محسوب می شود.

******

ضمن تشکر از منصور عزیز

شکسپیر و سوفوکل داستان نویس نبوده اند و آثارشان همگی نمایشی بوده اند.