سنگ ماه   The Moonstone

رمان سنگ ماه (The Moonstone) که در سال 1868 نوشته شده است، یکی از مشهورترین آثار ویلکی کالینز، نویسنده معروف انگلیسی می باشد.  این رمان از آن جهت مهم است که  اولین رمان کاراگاهی و معمایی است که به زبان انگلیسی نوشته شده است. رجینالد بارکر در سال 1934، اقتباس سینمایی این رمان را کارگردانی کرد. احتمالا شکل ابتدایی ساختار معمایی در این داستان سبب شده است که دیگر کارگردانی به سراغ ساخت اقتباسی سینمایی از این اثر نرود.

فیلم سنگ ماه، از فیلم های نسبتا خوب رده B  است که امروزه به مدد تکنولوژی دی وی دی می توان به تماشای آن نشست. در این فیلم که محصول شرکت مونوگرام بود، دیوید منرز، فیلیس بری و جیمسون توماس به ایفای نقش پرداختند.

داستان فیلم از این قرار است که دختری جوان به نام آن، سنگی قیمتی به نام سنگ ماه از عموی خود به ارث می برد. این سنگ در اصل از معبدی در هندوستان دزدیده شده است. سنگ ماه بعد از مهمانی جشن تولد آن ناپدید می شود. کدام یک از مهمانان ممکن است در این سرقت دست داشته باشند؟

فون لاکر، مرد بسیار طماعی که پدر آن به او بدهکار است؟

دختر خدمتکار خانه که قبلا نیز به جرم سرقت جواهرات مدتی در زندان بوده است؟

گادفری، مردی که آن را به خاطر پولش دوست دارد؟

یاندو، مردی هندی که شاید به دلایل مذهبی، خود را موظف به بازگرداندن سنگ ماه به معبد اولیه اش بداند؟

یا بانوی مسن سرپیشخدمت، که حتی نیمه شب نیز از مکان دقیق سنگ قیمتی آگاه است؟

***

مدت زمان پخش فیلم 62 دقیق بوده است (احتمالا به دلیل محدودیت در بودجه)، ولی در نسخه دی وی دی، این زمان به 46 دقیقه کاهش یافته است. یعنی تقریبا یک چهارم فیلم موجود نیست و با توجه به اینکه داستان زود به پایان می رسد، به احتمال زیاد قسمت های حذف شده مربوط به نیمه دوم فیلم هستند.

معروفترین بازیگر فیلم دیوید منرز است که در نقش بازرس کاف که به دنبال حل معماست، بازی نسبتا خوبی ارائه می دهد.

یکی از ایرادهای فیلم، قابل پیش بینی بودن آن است. با توجه به آنچه از افراد نمایش داده می شود، بیننده به آسانی می تواند حدس بزند مجرم اصلی کیست، به عبارت دیگر، مشخص است کدام فرد "بدجنس" و کدام فرد "خوب" است. یکی دیگر از مشکلات فیلم این است که به علت زمان کوتاه آن، بیننده فرصت پیدا نمی کند با همه شخصیت های مختلف کاملا ارتباط برقرار کند و آنها را بشناسد و همین موضوع  قابل پیش بینی بودن پایان فیلم را بیشتر  و تعلیق داستان را کمتر می کند، بر فرض که کسی از روی شخصیت افراد نتواند مجرم را شناسایی کند، همین مساله که تمرکز فیلم بیشتر روی یکی دو نفر از مهمانهاست، منطقا نشان دهنده این است که این افراد باید در جرم دست داشته باشند.

البته بگذریم که خود داستان هم کمی غیر قابل باور است، هم شیوه حل شدن معما در پایان و هم این نکته که آن، جواهری اینچنین قیمتی را آنگونه که باید محافظت نمی کند و در مهمانی آن را به گردن می آویزد و به همه نشان می دهد و شب هم قبل از خواب آن را زیر بالشش می گذارد! و این در حالی است که می داند یکی از افراد حاضر در خانه بسیار طماع و دیگری مدتی به جرم دزدی جواهرات زندانی بوده است!!

با این همه، وقتی بودجه کم فیلم و زمان ساخت و کیفیت بازی بازیگران را در نظر بگیریم، فیلم سنگ ماه به عنوان یک فیلم رده B نسبتا خوب در دهه 1930 با توجه به زمان کوتاهی که دارد، به تماشایش می ارزد . (حداقل حسن زمان کوتاهش این است که ریتم کندی ندارد.)