ولگرد   Vagabond

 کارگردان : چارلی چاپلین

بازیگران : چارلی چاپلین – ادنا پرویانس – اریک کمبل – لوید بیکن

محصول  1916 میوچوال – 2 حلقه – صامت

چارلی ,  نوازنده دوره گرد , پس از آنکه در کافه ای ویولون می نوازد و کسب و کار گروهی دیگر را کساد می کند ,  دردسر ساز می شود و فرار می کند . در بیابان به عده ای کولی بر می خورد که دختری ( ادنا پرویانس )  را به بیگاری گرفته اند و او را آزار می دهند .  با آنها مقابله می کند و دختر را از چنگ آنها می رهاند و سردسته آنها ( اریک کمبل ) را گوشمالی می دهد .  

در همین اثنا ادنا به یک نقاش ( لوید بیکن )  دل می بندد . از چهره ی ادنا و نشانی که بر بازویش نقش بسته  , پرتره ای توسط آقای نقاش کشیده می شود و در نمایشگاهی به معرض دید عموم درمی آید و مورد تحسین قرار می گیرد . مادر ادنا که در غم دوری فرزندش می سوزد ,  بر حسب اتفاق به گالری می آید و فورا دخترگمشده اش را بازمی شناسد . پس به همراه نقاش به محل اسکان ادنا و چارلی در بیابان های پرت می روند ...

ولگرد همانقدر که کمدی ست,  دراماتیک هم هست .  چارلی در نقش یک منجی ظاهر می شود و دختری بینوا  را از رنج و بدبختی می رهاند اما ناگهان شاهزاده  رویاهای ادنا  از راه  می رسد و چارلی سرش بی کلاه می ماند . پایان فیلم تا حدودی مبهم و عجیب است . چراکه ادنا پس از آنکه از چارلی جدا شد  ,  تاب نیاورد .  با مادرش و هنرمند نقاش پیش او بازگشتند و با خود همراهش ساختند. مشکل می توان این پایان باز را تفسیر نمود .

صحنه های مشابهی در پایان دو فیلم دیگر چاپلین وجود دارد . در خانه بدوش (1915) و سیرک ( 1928) . با این تفاوت که در این فیلم ها  چارلی " دو نوگل بوستان عشق "  را به حال خود وا می گذارد و خود به رغم لطمه عاطفی  , به تنهایی به استقبال سرنوشت می رود .

چند اشتباه از نوع  گاف  در چهره پردازی و تدوین این فیلم وجود دارد . از جمله اینکه در دو صحنه متوالی سر و صورت چارلی کاملا خیس و کاملا خشک است و دیگر آنکه در اوایل فیلم در یک صحنه تعقیب و گریز کلاه ولگرد از سرش می افتد اما بلافاصله در نمای بعد کلاه بر سر دارد .

با وجود این پرداختن به چنین موضوعی با این ابعاد در 1916 در قالب یک کمدی دو حلقه ای نشان از بلند پروازی چاپلین دارد . اینکه صرف سرگرمی و خنداندن,  هدف او نبوده,  ارزشمند است . کمدین های دیگر  در آن سال به پرتاب کیک و پشتک و وارو مشغول بودند .  پرداختن به رابطه های  انسانی  ( و نه روابط مکانیکی و بی روح ) در این فیلم بارز است  و جایگاهی ویژه را به سازنده اش اختصاص می دهد . از این حیث  ولگرد  فیلمی کلیدی در کارنامه سلطان کمدی به شمار می آید . این آغاز مسیراصلی ست . هرچند جرقه اولیه ,  سال قبل از آن  در خانه بدوش زده شده بود .