(۱۳۸۹/۸/۳۰ عصر ۱۰:۱۸)هری لایم نوشته شده:  

 طبق نظر شما حتی محاصره لنینگراد هم جزئ نبرد مسکو محسوب میشه . به نظر شما آیا از لحظه ای که عملیات بارباروسا شروع شد نبرد مسکو هم شروع شد ؟

این یک چیز نسبی است . در اصل ما در تاریخ نبردی به نام نبرد مسکو نداریم. این نامی است که روس ها بر دفاع سرسختانه خویش از پایتخت کشورشان گذاشته اند. اگر بخواهیم فیلم نبرد مسکو را یک ملاک برای این قضیه قرار بدهیم می بینیم که  در سه چهارم فیلم ، نبردها اصلا در نزدیکی مسکو رخ نمی دهد و فقط در یک چهارم پایانی فیلم ، کار به مسکو کشیده می شود. پس بسته به اینکه از چه دیدی به داستان نگاه کنیم ، مقطع نبرد شهر مسکو متفاوت خواهد بود.  از نظر آلمانی ها نبرد مهم همان بارباروسا است که قسمت نهایی آن به نبرد برای فتح مسکو ( پایتخت شوروی ) ختم می شود آنها در سه چهارم ابتدایی این نبرد پیروز میدان هستند اما از نظر روس ها ، نبرد مسکو صرفا به همان حمله نهایی برای گرفتن پایتخت شوروی منحصر می شود و بنابراین شکست های اولیه را نادیده می گیرند و پیروزی نهایی را پررنگ تر می کنند. از نظر من نبرد مسکو چیزی جدای از بارباروسا نیست .