احتمالا انشاء از معضلات و دروس نامطلوب بسیاری از ما در دوران تحصیل بوده است. نوشتن آن یک مصیبت و البته قرائت آن در سر کلاس و پیش روی دانش آموزان که ناخواسته مترصد یافتن مستمسکی برای سربسر گذاشتن بعد از کلاس و شیطنت و خنده هستند، مصیبتی به مراتب بزرگتر. علی الخصوص اگر انشاء را نه خود که یکی از اعضای خانواده نوشته بود و تپق در حین خواندن از حد فراتر می‌رفت و یا اگر جملات خیلی احساسی و شعارگونه بود که وجهه مردانگی صاحب انشاء را در مخاطره می افکند. گرچه الحق و الانصاف می‌توان آن را از مفیدترین دروس دانست که آثارش پس از تحصیلات دوره متوسطه در دانشگاه و شغل و ارتباط با جامعه هویدا می‌شود.

موضوع‌های کلیشه‌ای همیشگی انشاء "علم بهتر است یا ثروت"، "در آینده میخواهید چه شغلی داشته باشید(چکاره شوید)؟"، "تعطیلات خود(تابستان یا نوروز) را چگونه گذراندید؟" مناسبتی ثلث دوم "روز درختکاری" ثلث سوم "دفاع مقدس"، "ارتحال بنیانگذار انقلاب اسلامی " که البته انتخاب مناسبتی های ثلث سوم از بین سایر موضوع‌های قابل انتخاب بویژه در امتحان نهایی که مصحح ناشناس برگه را تصحیح میکرد، ضمانت نمره بالاتر بود. قبل از درس انشاء در سال دوم ابتدایی،جمله سازی، و سال سوم خلاصه نویسی درس جایگزین انشاء بود. از مقدمه‌های پرتکرار و البته غیرقابل ایراد "به نام الله پاسدار حرمت خون شهیدان که با خون خویش نهال انقلاب را آبیاری کردند و ..."(یا جملات دیگری با همین مضمون) جذاب‌ترین موضوع انشاء شاید می‌توانست عنوانی در مورد ورزش، طنز یا داستان نویسی باشد. انشای توصیفی هم تا حدی قابل تحمل بود. شاید مفیدترین موضوع انشاء نوشتن نامه‌های اداری بود و احتمال قریب به یقین اکثر ما در طول تحصیل و اشتغال و سربازی و ... چندباری نیاز به نوشتن چنین نامه‌هایی پیدا کرده‌ایم و ضعف در مکاتبات ادرای، امروزه بوضوح در مکاتبات اداری قشر جوان دیده می‌شود. به نظرم ملموس‌ترین خاطره انشاء که شاید برای همه دانش آموزان قدیمی قابل یادآوری است، شمردن سطرهای انشاست چرا که حجم انشاء با نمره آن رابطه مستقیم داشت، و به اصطلاح نمره آن وجبی بود بویژه در امتحان نهایی. مصیبت زمانی بود که مطلبی به ذهن نمی‌رسید و خطوط هم علی رغم درشت نویسی به تعداد ۱۰ سطر نرسیده بود و ناگزیر باید جفنگی میبافتیم که به حداقل سطور برسد.

چرکنویس و سپس پاکنویس کردن در امتحان انشاء چونان حرکت بر لبه تیغ بود چرا که احتمال داشت حجم زیاد مطلب را نتوان در وقت امتحان پاکنویس کرد، از طرفی بیم آن بود که از ابتدا در ورقه اصلی نوشتن، موجب خط خوردگی و نازیبا شدن ظاهر انشاء باشد که خود از عوامل مؤثر بر نمره بود. شاید نوشتن سرخط مطالب مورد نظر در چرکنویس و سپس انعکاس مطلب مبسوط در پاکنویس بهترین راهکار ممکن بود.

به هر حال گرچه انشاء نویسی در زمان خود از مصائب اکثر دانش آموزان بود اما امروزه در  برابرمصائب بزرگ زندگی بزرگسالی، ترجیح می‌دهیم روزی یک یا حتی چند انشاء بنویسیم ولی آسودگی خاطر کودکی و نوجوانی را داشته باشیم.