با سپاس از مرادبیگ ارجمند برای پاسخ درست ایشان

   برای شیفتگان ارنست همینگوی روشن است که ساختن فیلم از رمان‌های او ساده نیست! هر کسی همینگوی را خوانده باشد می‌داند که او در لابلای واژگان به کار رفته حسی را در خواننده ایجاد می‌کند که نماهای سینمایی نمی‌تواند!

     همینگوی هر چه را می‌نویسد با همه‌ی وجود با آن درگیر بوده است و این درگیری را جز از راه تصویرسازیِ ذهنی، آن هم با قلم، نمی‌توان منتقل کرد.

    برای من، بهترین رمانِ ارنست، وداع با اسلحه است. وقتی کارگردانی تلاش می کند این اثر گرامی را مو به مو به فیلم درآورد نتیجه‌ی کار یک فاجعه‌ی وحشتناک است. قلم همینگوی را نمی‌شود سینمایی کرد. باید آن را شناخت، لمس کرد، بو کرد، چشید و آنگاه، این حس را، و نه داستان را، سینمایی کرد.  در میان تمام برداشت های سینمایی تنها "پیرمرد و دریا"ست که توانسته این حس را به خوبی به زبان سینمایی برگرداند. ارنست همینگوی که تا آن روز دل خوشی از برگردان سینمایی آثارش نداشت، در این اثر، بر روند کار کنترل و نظارت کامل داشت.

ارنست همینگوی پشت صحنه فیلم پیرمرد و دریا با اسپنسر تریسی

*

 بجز "پیرمرد و دریا"، تنها یک شاهکار دیگر را می‌‍شناسم که از پس آزمون "ارنست همینگوی" برآمده است.  "ناخدا خورشید" یک کار برجسته و بی مانند در سینمای ایران است. ناصر تقوایی یک کپی ایرانی شده از "داشتن و نداشتن" را ساخته است. قدرت آن به خاطر شناخت فرم داستان نویسی همینگوی و شناخت درست و دقیق محتوا، همسو با فرهنگ و ادبیات ایرانی است و خوشبختانه این درهم آمیختگی، گرته برداری نیست.

    انگار بزرگ علوی با مشاوره‌ی صادق هدایت، قلم ارنست همینگوی را برداشته و فیلم نامه‌ی "ناخدا خورشید" را بر پیرنگ "داشتن و نداشتن" بازنویسی کرده است. او محتوای فرهنگ ایرانی را در فرم کارآمد قلم همینگوی ریخته و اثری ناب، برجسته و بی‌مانند ساخته است. از همین روست که ناخدا خورشید برای ما تماشایی و دلنشین شده است. این تجربه‌ای ایرانی از احساسات مردانه، سخت و تاثیرگذار همینگوی است.

   با این پیش درآمد باید به فیلم "زنگ‌ها برای که به صدا در می‌آیند" ساخته‌ی سم وود نگریست. آیا این فیلم توانسته با هنرمندی بازیگرانی همانند گری کوپر، اینگرید برگمن حسی که خواندن کتاب برمی‌انگیزد را داشته باشد؟ بدیهی است که آنهایی که کتاب را پیش از دیدن فیلم خوانده‌ باشند می‌توانند بهتر پاسخ بدهند.