بنام خداوند دوستدار زیبائی ها

Happy Birthday

این هفته فیلم کوتاه زیبایی رو در فیلم خانه دیدیم که دوست و همراه قدیمی مان فلرتیشیا به اشتراک گذاشته بود. بررسی فیلم های یک دقیقه ای مصداق عبارت "سهل و ممتنع" است. نباید گول ظاهر ساده و مدت زمان اندک آنها را خورد ، نه در مورد "تولدت مبارک" و نه در رابطه با اغلب فیلم های یک دقیقه ای. غالبا کارگردانانی که پا درین عرصه می گذارند متفاوت هستند و اگر دستمایه خوبی هم داشته باشند آنوقت نتیجه آن یک فیلم کوتاه قوی خواهد بود.

در "تولدت مبارک" دوربین با چند سکانس کوتاه تماشاگران را بسرعت به درک مناسب از "موقعیت" داستان میرساند و شخصیت های داستان را به تماشاگران می نمایاند. درست در آستانه ورودی انبار است که پدر خانواده فرانسوا هم خودش و هم شخصیت همسرش را به ما معرفی میکند. درین میان دختر خانواده با "سکوت" معرفی میشود که خود پرمعناست. اسلحه فرانسوا دوبار در قاب بسته دوربین قرار می گیرد. بار اول با بازی گیری حساب شده از بازیگر نقش فرانسوا و بار دوم توسط فیلمبردار. این نمایش اتفاقی نیست . درواقع کارگردان اسلحه را هم بهمراه شخصیت های داستان معرفی میکند. نقش اسلحه در روابط خشن اجتماعی از معضلات و دغدغه های جوامع غربی ست که درینجا به آن اشاره ای کنایه آمیز  شده. اما در کلیت "جامعه" اسلحه ، نمادی از قدرت است. اینکه چه کسی در جامعه صاحب قدرت است و چه کسی نیست بسیار تعیین کننده است. صاحب قدرت خود را برنده بازی و مالک همه چیز می پندارد. بنابراین بین خود و دیگران دیواری حائل ایجاد میکند آنچنانکه فرانسوای قدرتمند در انباری را بر روی خانواده اش می بندد و آنها را پشت در جا میگذارد. شاید هوس و طمع موجب گردد که برخی تماشاگران با فرانسوا همذات پنداری کنند و در کرختی شیرین قدرت ، "فرانسوا" و "خود" فرانسوا شده شان را برنده و مالک همه چیز بپندارند. اما با روشن شدن چراغ که همانا نمادی ست از تابیده شدن نور حقیقت بر قضایا ناگهان همه چیز برای ایشان دگرگون میشود. همانطوری که ناگهان همه چیز برای فرانسوا دگرگون میشود و ما بناگاه می فهمیم که برآوردن "فرانسوای صاحب اسلحه" در حقیقت کرمی بر سر قلاب ماهیگیری بوده که کارگردان برای به دام انداختن "وجدان" تماشاگر در موقعیتی خاص از آن استفاده کرده. طمع دائمی انسان به قدرت مانند طمع ماهی به کرم است. کرمی که او را نهایتا به دام خواهد انداخت. لحظه مواجه فرانسوا با مهمانان جشن تولد ، نقطه عطف داستان و لحظه عوض شدن جایگاه "برنده" با "بازنده" است ! مهمانان که نمادی از "افکار عمومی" جامعه هستند گرچه در سکوت ولی با نگاه های "حقیقت بین" شان "صاحب قدرت" را بازنده این بازی می کنند. دیگر چه کسی است که ما به ازای بیرونی این فیلم را در جهان واقعیت ندیده باشد. هرگاه که "رسانه های آزاد" دورویی و تزویر بازیگری را فراروی چشمان حقیقت جوی "افکار عمومی" می نهند زمانی ست که "برنده" ای به "بازنده" تبدیل می گردد. درسی که ما میتوانیم از این فیلم بیاموزیم همانا اهمیت وجود "رسانه آزاد" در جامعه و تعامل بین آن و "افکار عمومی" ست. اگر ما وجود "رسانه آزاد" و "آزادی" رسانه را بدرستی  در اجتماع مان حس نکنیم ، باید دریابیم که کسی برای دیده نشدن صورتش از قبل چراغ انباری را دزدیده است.