درود،

امروز اصلا قصد ندارم به فیلمی نئورئالیستی از سینمای ایتالیا بپردازم. احساس می کنم در این برهه از زمان متاسفانه ساده بینی و ساده نگاری در بین مخاطبان نت بیشتر طرفدار دارد و حتی شاید موثرتر باشد چون آنچنان اسیر سرعت قرن بیست و یک هستند که حتی مجال قدری تامل و اندیشیدن ندارند، بنابراین ضمن مفرح بودن مطلب شاید بتوان پیامی در کلیشه ها گنجاند که بر ذهن ها بنشیند.

مختصری می نویسم درباره یک فیلم ساده کمدی به کارگردانی ماریو کامرینی مربوط به سال 1955 با نام  La bella mugnaia که در انگلیسی و پارسی با عنوان The Miller's Beautiful Wife همسر زیبای آسیابان به نمایش در آمد، با شرکت سوفیا لورن، مارچلو ماسترویانی و ویتوریو دسیکا.

این فیلم تلاش مذبوحانه یک مرد پولدار و قوی برای تصاحب همسر زیبای یک مرد فقیر را در ناپل 1860 به تصویر می کشد.

زمانی که شهرهای ایتالیا تحت سلطه اسپانیایی ها بوده، فرماندار اسپانیایی ناپل، دُن تئوفیلو (دسیکا) شیفته ی همسر آسیابان شهر لوکا (ماسترویانی ) می شود. لوکا که تا این زمان با وجه المصالحه قرار دادن زیبایی و دلربایی و هنر خوانندگی همسرش کارملا (لورن) در بزم های خصوصی سران شهر با حضور فرماندار و دادستان (که او هم خاطرخواه کارملا است) و اسقف اعظم (که عامدانه در جای جای فیلم به سودجویی او و استفاده از وجهه دین جهت حفظ منافع شخصیش اشاراتی شده)، از زیربار انواع مالیاتهای کمرشکن فرار کرده بطرز احمقانه ای هنوز متوجه نشده فرماندار به کارملا نظر دارد.

از طرفی زن جذاب فرماندار، دولورس (ایوُن سانسون) دائم وی را نصیحت می کند که ظلم و استثمارگری عاقبتی ندارد و با مردم باید مدارا کرد. اما فعلا تنها فکر و ذکر فرماندار کارملا است. او با خدعه ای لوکا را اسیر و خودش شبانه به آسیاب به قصد تصاحب کارملا می رود . اما کارملای وفادار با حیله ای از چنگال او می گریزد. با اینحال لوکا در اثر یک سوء تفاهم فکر می کند کارملا به او خیانت کرده و به قصد انتقام به قصر فرماندار می رود تا همسر او را آزار دهد. درست سربزنگاه کارملا سر می رسد حقایق افشا و در پی آن فرماندار که مفتضح و ناکام برگشته لوکا را در لباس و جایگاه خویش می بیند و به اشتباهاتش اعتراف و اظهار ندامت می کند. عاقبت خوش این کمدی سطحی با شعاری کلیشه ای پایان می یابد و آن اینکه ظلم را دوامی نیست و چاه کن عاقبت در ته چاه است.

فیلم بی شک نمایشی از جذابیت های فیزیکی سوفیا لورن است و بقول منتقد نشریه نیویورک تایمز فیلم تحت الشعاع وجنات این خانم دوست داشتنی است.

شاید تنها نقش سنگین و پر چالش را دسیکا با گریم سنگین و کلاه گیس حجیم فرماندار و صحنه های سخت مثل آرد مالی شدن یا غرقه در آب گل آلود شدن ایفا کرده، ماسترویانی در کاراکتر لوکا در حد یک ساده لوح تنزل نموده و تنها از زیبایی و جذابیت ایون سانسون مانند خانم سوفیا لورن سوء استفاده بصری شده است.

اما در یک نگاه وقتی بیننده عادی به سینما می رود فیلمی شاد و چشم نواز را تماشا می کند و گرچه تا دقیقه نود محو جمال سوفیا لورن می شود اما هفت-هشت دقیقه آخر شهری را می بیند سرزنده و شاد با مالیاتهای عادلانه و فرماندار متحول شده و مهربان و عدالتی جاری... و در خاطرش این پیام کلیشه ای ولی برانگیزاننده یادآوری می شود که؛ "ظلم پایدار نمی ماند"  و شاید همین هم بهترین ماحصل چنین فیلمی باشد...

* در هنگام دیدن فیلم یاد کاربر تازه کارمان سوفیای عزیز افتادم و بی اختیار لبخندی بر لبم نشست. جایشان سبز...