ادامه  مصاحبه با اکبر منانی .....

... گوینده حوب کسی است که این 32 حرف را بتواند درست و کامل بگوید. وقتی کسی حروف را درست بگوید , کلمه را درست میگوید. کسی که کلمه را درست بگوید , جمله را درست می گوید. دیگرکسی نمی تواند به کار او ایراد بگیرد. آنوقت به گویندگی او گوش می دهیم و به حرفش عمل می کنیم.

الان 20 کانال تلویزیونی مرتب در حال حرف زدن هستند. اما چه کسی به این حرفها عمل می کند؟ زمانی میتوان به این حرفها عمل کرد که گوینده بیان اش درست باشد. یک گوینده خوب بدترین مطالب را می تواند به بهترین نحو بیان کند مشروط بر آنکه با علم این کار آشنا باشد. متاسفانه بسیاری با علم این کار آشنا نیستند. هنرجو آمده است و می گوید من از صدای خودم بدم می آید و می خواهد گوینده هم بشود. اولین مرحله اینکار اینست که گوینده باید خودش از صدای خودش خوشش بیاید.

گوینده باید به کارش مسلط باشد. حتی آواز بخواند . قرآن بخواند. دهان بلندگوی انسان است.من 2 ساعت و 45 دقیقه به تنهایی و یک نفس خبر خوانده ام. گویندگان فعلی برای چنین منظوری امروز به نفس نفس می افتند. کدامیک از اجراهای امروزی درست است؟ همین برنامه 90 ، فقط بخاطر فوتبال و مسابقاتش و جوایزش جوانان طرفدارش هستند. از اول تا اخرش با اِ و بله می گذارد. ما در قدیم اگر توپوق میزدیم 5 تومن جریمه می شدیم. کار خوبی هم می کردند . همین موضوع باعث میگردید که تمام وجودم دراختیار گویندگی قرار بگیرد. الان گویندگان بی خیال هستند. کسی هم به توپوق هایشان توجه نمی کند.

اینها ضعف هستند.الان رادیوها و تلویزیونها همه جا روشن هستند.اما چه کسی گوش می کند؟ مگر چیزیکه در ان منفعتی داشته باشد. دیگر جذابیتی ندارند. مثل فیلمهایی که پخش می شوند.البته موضوع فیلمهای هیجانی فرق دارد. کارگردان یکسال زحمت می کشد و یک فیلم می سازدبعد ما می خواهیم در دو ساعت زحمت او را گویندگی کنیم. پس باید جوری گویندگی کنیم که مردم بپذیرند.

از گویندگان قدیمی کدامیک از نظر شما شاخص بودند؟

همه گویندگان قدیمی تقریبا خوب بودند. اما بعضیها صدای رادیو فونیک داشتند.یعنی صدایشان جذابیت داشت. اثرگذار بود. مثل اسدالله پیمان - سجادی - تقی روحانی . اینها اوج بودند. نظیرشان دیگر نمی آید. یک گوینده خوب حکومتها را عوض می کند. چرا یک بچه سه ساله عاشق هیتلر می شود ؟ هیتلر جادوگر نبود. این بیان اش بود که جادو می کرد. آدمهای بزرگ حتی هنرپیشه ها ، هرکدامشان که بیانشان خوب بود موفق تر ظاهر شدند.

توصیفیان - ایرج گرگین - مرتضی اخوت . اینها رادیویی بودند. عظمت داشتند. اعتماد به نفس بالایی داشتند. من در کتابم هم به این موضوع اشاره داشته ام گویندگی دو چیز است 1 - اعتماد به نفس 2 - خدمت. گوینده توپوق هم باید بزند اما اعتماد به نفس هم داشته باشد. نباید اگر یکبار توپوق زد دیگر برود و دور گویندگی را خط بکشد. گوینده خوب باید صدایش با شخصیتش مخلوط شود و یک شخصیت جدید بسازد. تمام اشکال ما این است که گویندگان ما 30 سال راهی را رفته اند که دیگر نمی توانند برگردند و در همانجا در حال درجا زدن هستند.

 
توصیفیان و روحانی (از بهترین گویندگان خبر رادیو و تلویزیون در پیش از انقلاب از نظر صدا و اجرا)

چرا جامعه دوبلورها گمنام هستند؟ آیا این امر به درخواست خودشان بوده است یا عوامل دیگری در آن دخیل بوده است؟

اصولا دوبلورها خیلی برای شناخته شدن علاقه نشان نمی دهند. من خودم به این موضوع خیلی اعتقاد دارم. زیرا ما صدا پیشه هستیم. البته الان برعکس شده. دوست دارند بیایند در اجتماع و شهرت پیدا کنند. اما من هنوز خودم نتوانسته ام درک کنم که چرا نسل جوان اینقدر به دوبله علاقمند است.
من معتقدم فیلمی که دوبله می شود باید تمام عوامل دوبله آنرا بنویسند. چرا یک سریال که ساخته می شود تا نام آبدارچی آنرا می نویسند. من دوست دارم نام مرا بنویسند تا مردم بدانند چه کسی گویندگی کرده است زیرا دوست دارم اگر بد گویندگی کرده ام مردم لعنت آنرا به من بفرستند. اگر هم خوب گویندگی نموده ام مردم بگویند دستش درد نکند. که البته همین را هم دریغ می کنند.
من مثالی میزنم . یکبار مستندی را گویندگی کردم . مردم هم تایید کردند. اما نامی از من برده نشد و جایزه اش را هم دادند به یکنفر دیگر. البته مهم نیست اما من بارها گفته ام بگذارید اسم گوینده باشد تا اگر بد گویندگی کردیم مردم لعنت آنرا به ما بفرستند نه به تلویزیون.


این روزها گوینده "کمدی گو" کم شده است. به نظر شما دلیلش چیست؟

کم نشده , فیلمها اینطور ایجاب می کنند. چون فیلم کمدی خوب نمی آید. یعنی بندرت می آید. گویندگی هم مانند زبان است. فراموش می شود. وقتی فیلم کمدی خوب نیاید گویندگی کمدی گو هم فراموشی میگیرد. من معتقدم باید فیلم را دو سه بار ببینیم تا برایش تیپ بسازیم. امروزه طرف فیلم را هنوز ندیده است اما تیپش را از بیرون می سازد. بدون آنکه بداند قرار است جای چه کسی حرف بزند. الان تیپها ثابت شده. صد تا فیلم هم ساخته شود تیپها همان تیپها هستند. قدیم ها ما خیلی تیپ سازی میکردیم.
قدیمها یک خروس بود و من برایش تیپ سازی کردم. بعدها یکنفر آمد و آنرا تقلید کرد و گفت من این تیپ را اختراع کردم. امروز یکنفر دیگر آمده و می گوید من این تیپ را احتراع کردم. در حالیکه من چهل پنجاه سال پیش این تیپ را ساختم. یا مثلا برای موشها یک صدای فلفلی ساختم.موشها ظریف بودند و زبل. حیوان کوچکی بود و ایجاب می کرد یکصدای فلفلی برایش بسازم. متاسفانه بعد از انقلاب گویندگان دیگر ابتکار ندارند و من تیپ گوی شاخص ندیدم.


نظرتان در مورد گویندگان درگذشته چیست؟ آیا کسانی هستند که جای آن ها را پر کنند؟

ما داشتیم گوینده هایی که مرحوم شدند و استثنایی بودند تک بودند و متاسفانه بین ما نیستند و نظیرشان هم نیامد و نخواهد آمد مثل ایرج ناظریان از صداهای ناب بود که استثنایی بود. ما گوینده هایی داشتیم مثلا مقبلی ,این ها استثنایی بودند ,خلاق بودند ,ما گوینده خلاق الآن نداریم ولی قدیم این ها بودند. البته نمیشود از حق گذشت که فیلم ها هم فیلم بود جایگاه داشت. جایی بود که گوینده خودش را عرضه بکند الآن نیست. فیلم ها همه شان مال آسیای جنوب شرقی، چین و کره است. چیز خاصی ندارد چون چیز خاصی ندارد گوینده هم شاخص نیست به اضافه این که سرعت در کار هست. آن موقع این طوری نبود یک فیلم سینمایی سه چهار روز دوبله می شد ضمن این که قبلش می دیدند تکرار می شد باز بینی می کردند که مشکلات نداشته باشد. الآن این طوری نیست می گویند و می روند این است که یک مقداری قضیه لوث می شود. گوینده هایی هم که تا حدی استعداد این کار را دارند زمان ندارند که بخواهند خلق کنند. توی هر کاری هم که خلاقیت از بین برود کار بی خودی از آب در می آید. مردم هم به همین  چیز ها عادت کرده اند. چیزی هم ندارد که خلاقیت داشته باشد همین طور پخش می شود کسی هم می بیند یا نمی بیند نمی دانم ولی به هر حال من خودم کمتر رغبت می کنم ببینم چند وقت پیش یکی از من می پرسید فلان فیلم را دیدی گفتم نه تلویزیون نمی بینم. به ندرت، اگر مستند باشد. آن هم صدا را می بندم. نه این که آن هم چون خودم می گویم نا خواسته حسادتی باشد. ولی گویندگی ها را نمی پذیرم. می گویم حیف است این برنامه ای که می توانست خیلی جذاب تر باشد را این طوری ببینم. دوستان خوبی داشتیم در گذشته. پرویز نارنجی ها دوست خوب من بود از قدیم قدیم هم داشتیم کسانی مثل کاووس دوستدار شکسپیرین ایران بود که بجای هملت حرف زد. کاملی یکی از اسطوره های این کار بود اوایل پوآرو را ایشان دوبله می کرد به زبان فرانسه هم مسلط بود من فرانسه بلد نبودم ایشان فارسی می نوشت من می گفتم. یادم می آید یک بار آقای نوری خواننده ازمن پرسید چند سال فرانسه بودی؟ گفتم من یک بار از تویش رد شدم! می گفت تو این قدر خوب اصطلاحات فرانسوی را می گویی من فکر کردم 10، 15 سال فرانسه بودی. البته در پوآرو مطلبی که داشتیم این بود که غلط حرف می زد که من پیشنهاد کردم که ما درست بگوییم چون اگر غلط می گفتیم فکر می کردند ما اشتباه تلفظ می کنیم . نقش پوآرو را من اول زیاد دوست نداشتم ولی کم کم علاقه پیدا کردم و خود این علاقه موجب می شد که بیشتر آن را ببینم. حتما قبلا فیلم ها را می گرفتم می دیدم مثلا توی بیان اش وقتی سین می گفت یک جور اکو داشت من این کار را می کردم. حالا کسی توجه نمی کرد ولی خود این هم زیبایی می داد کسی متوجه نمی شد.

در مورد مهدی آژیر خاطره ای دارید؟

آقای آژیر را من خودم توی کارهای انیمیشن بردم. تقلید خوب می کرد. همان زمان برنامه ای بود که اتفاقا من با یک مدیر دوبلاژ حرفم شد بعد ایشان آمد کارهای من را به همان صورت انجام داد. با من زیاد کار میکرد. یکی از نقش های گالیور را می گفت. در اغلب فیلم وسریال هایی که من کار می کردم نقش های جوان را می گفت.

مدیر دوبلاژ شوالیه های عدالت و مردان سیاه پوش 2 را به خاطر دارید چه کسانی بودند؟

مدیر شوالیه های عدالت خودم بودم. مردان سیاه پوش را یادم نیست.


چرا دوبله های قدیم وجدید با هم تفاوت دارند؟

این کار ذوق می خواهد که الآن کمتر هست. دلایلش خیلی زیاد است نمی خواهیم وارد شویم بعضی ها دلیل اقتصادی می دانند که من مخالفم. من می گویم وقتی که کاری را قبول می کنم باید درست انجام دهم حالا کره ای باشد چینی باشد من وجدانا" باید درست انجام بدهم. من نزدیک 60 سال است که گویندگی می کنم چه در رادیو چه در تلویزیون یک بار نشد که من دیر سر کارم بروم. یکی پرسید چطور؟ گفتم من صبح که پا می شوم مثلا می بینم باران آمده باید نیم ساعت زودتر بروم چون ترافیک است. من صبح که از خواب بیدار می شوم می گویم من این کار را قبول کردم همه مشکلاتش را هم پذیرفتم وقتی این جوری آدم جلو می آید می تواند موفق شود. وجدان کاری در هر کاری خیلی مهم است. حالا بعضی ها این بهانه ها را می آورند که پول کم است یا وضع اقتصادی بد است که من صد در صد با این مخالفم. اگر من کار را قبول کردم باید درست انجام دهم حالا اگر پول آن کم است باید در یک دایره دیگر ببرم و آنجا احقاق حق کنم.


جناب منانی بسیار سپاسگزارم که وقتتان را دراختیار ما قرار دادید. مدیر سایت گفته: من بجای سوال یک پیام برای ایشان دارم. به ایشان بگوئید:

اینجا کسانی هستند که عاشقانه صدای شما را دوست دارند و هنر والای شما را ارج می نهند. امیدواریم سالهای سال این صدا را بشنویم ولذت ببریم

سپاسگزارم از ایشان و همه دوستان. به هر حال من یک بنده درگاهم لطف خدا شامل حال من شده که تا این لحظه زنده ماندم من واقعا فقط به فکر نسل جوان هستم دلم می خواهد انشالله جوری بشود که همه گیر شود. به خاطر این که گویندگی دارد از بین می رود و شماها هستید که می توانید کمک کنید که این کار از بین نرود. امیدوارم که این اتفاق بیافتد. فقط این آرزو را دارم.

منبع: سینما کلاسیک ( با اندکی ویرایش )