« مرجان »

خانم شهلا ریاحی ستاره محبوب سینماو تلوزیون ایران، اولین کارگردان زن سینمای ایران نیز میباشد. فیلم مرجان به کارگردانی این بانوی بزرگ- فیلمی است با رنگ و بوی کاملا روستایی، پایانی تلخ، بدون رقص و آوازهای دلبرانه و صحنه های اکشن. چنین فیلمی در زمان خود وصله ای کاملا ناجور بحساب میامد. وی در شرایطی اقدام به این عمل جسورانه کردکه  سینماروی ایرانی این گونه سوژه ها را نمیپسندید وشکست تجاری فیلم پیش از اکران آن معلوم بود. بااینحال اصرار سینماداران او را وادار کردکه یک پرده موسیقی وآوازبه فیلم اضافه کند. بعلاوه صاحبان سینماها اورا واداشتند سکانس پایانی فیلم را که با صحنه های خودکشی مرجان درقبیله ختم میشود حذف نماید. چون معتقدبودند خودکشی تلخ همان اندک تماشاچی را نیز فراری میدهد. این اصرارو اجبارها شهلاریاحی را ازکارگردانی منزجر نمودو از همین رو مرجان شد اولین و آخرین فیلم ساخته او.

برای پی بردن به جو سینمایی آن دوران ومیزان جسارت خانم کارگردان من ابتدا به مصاحبه ای که نشریه سپیده فردا (مجله دانشسرای عالی) درسال 39 با دوفیلمساز و یک تهیه کننده بنام می کند ودرکتاب سینمای ایران جناب تهامی قیدشده است مینمایم وقتی از این سه سوال میشود: -خواست تماشاچی ایرانی چیست؟

میثاقیه: اول جنبه های قهرمانی-دوم جنبه های شهوانی

مجیدحسنی:کمدی اخلاقی،فیلمهایی که جنبه ملی دارند.همچنین فیلمهای شهوانی رادوست دارند.

انور:من معتقدم در ایران اگر قهرمان جنبه واقعی داشته باشد مردم نمیپسندند.

وحقیقت امرنیزچنین بود.

ریاحی برای ساخت فیلمش نتوانست از تهیه کنندگان مطرح حمایتی دریافت کند فیلمنامه که توسط منوچهرکی مرام و محمدعاصمی نگاشته شده بود از نظر آنان چنگی به دل نمیزد-هرچند که کاملا عاطفی واحساسی بود. بالاخره یکی از دوستان همسرش منبع مالی او شد بشرطیکه نامش بعنوان تهیه کننده مطرح نشود لذا تهیه کننده فیلم اسما خود شهلا ریاحی شد و بودجه فیلم باصدهزارتومان بسته شد. محمد شیرازی اولین تجربه فیلمبرداریش را با مرجان بدست آورد.

صحنه ای از مرجان چاپ شده در کتاب سینمای ایران

هنرپیشگان فیلم: محمدعلی جفری- شهلاریاحی- تقی ظهوری- احمدقدکچیان- رحیم روشنیان وتاج الملوک احمدی (اولین تجربه بازیگری تاجی احمدی که بعدها دوبلور مطرحی گردید) بودند.گفتنی است دکتر منوچهر ریاحی فرزند وی که درآن زمان پسر بچه ای خردسال بود نیزدراین فیلم ایفای نقش کرد.

داستان فیلم درباره یک قبیله کولی است که نزدیک دهکده ای مستقر میشوند. یک کولی فقیرگوسفندی از مدرسه ده میدزدد ولی معلم جوان مدرسه اوراگیرانداخته کولی را روانه زندان میکند. مرجان دخترکولی سارق که دل نگران پدرش است به زندان رفته معلم راآنجا میبیندو به تدریج آندو بهم علاقه مند میشوند.اما معلم به شهرمنتقل میگردد.مرجان دنبال اوراهی شهرشده چون معلم را پیدانمیکند دربیمارستانی پرستار میشود.کمی بعد معلم که ازدواج کرده زن باردارش را برای زایمان به همان بیمارستان میاورد. مرجان اورا درنگاه اول میشناسد ولی معلم اصلا بخاطرش نمیاوردومرجان با اندوه این بیوفایی سرخورده وافسرده به قبیله خودش برمیگردد.

همچنانکه ذکرشد خودکشی خانم مرجان درپایان فیلم سانسور گردید اما خانم کارگردان میل خودش به کارگردانی را هماندم درخودکشت ودر قلبش مدفون نمود.

=================================================

درنگارش این مقاله از مطالب منابعی چون سایت سوره سینما-سایت خبری پارسینه وسایت اسرارنامه استفاده شده است باتشکر از این سایتهای گرانقدر...وتشکرازشماخوانندگان محترم