ژان دارک - دوشیزه اورلئان

در چنین روزی یعنی 6 ژانویه در5 قرن پیش از این! سال 1412 میلادی ، ژان دارک، دختری در روستایی دوک نشین درمرز شرقی فرانسه چشم به دنیا گشود.  پدرش که مالیات بگیر دوک دربین روستاییان بود از همان ابتدا مانع تحصیل دخترک و خواهرو برادرهایش شد تا مبادا درآینده وارد امور سیاسی-اقتصادی گردند. اما ژان باهمت مادرش بسیاری از آیات کتاب مقدس را ازبرنمود و تحت پرورش مادر، دختری پارسا و نیکوکارونجیب بار آمد.

در کشاکش درگیریهای فرانسه و انگلیس بورگندیها که تحت حمایت انگلستان بودند بخشهایی از شمال فرانسه تا پاریس را تحت اشغال خود درآورده وکماکان در حال پیشروی بودند. ژان دارک نوجوان درمعیت چند سرباز با پوشش مردانه خود را به قلعه دافین ، که ولیعهد با مرگ چارلز ششم پادشاه بیکفایت فرانسه در آن محل مخفی شده بود رساند و با اصرار بر اینکه الهاماتی از پروردگار ، برای دفاع از کشورش دربرابر انگلیس وبورگندیها دریافت داشته واین یک ماموریت الهی است ولیعهد را ترغیب نمود سپاهی در اختیار او بگذارد.

ولیعهد تا چند هفته ژان دارك را در اختيار روحانيون قرار داد تا به سئوال هاى گوناگون پاسخ دهد. روحانيون به خوبى وليعهد نااميد را نصيحت كردند كه از اين دختر ناشناس كاريزماتيك (با جاذبه روحانى) حداكثر استفاده را ببرد. چارلزهفتم ژاندارک را با ارتش کوچکی تجهیز و به میدان نبرد فرستاد. ژان دارک در اولین یورش به پیروزی بزرگ وغنایم بسیار رسید و روحیه بخش سپاه فرانسه شد و حتی یکبار زخم عمیقی برداشت اما بلافاصله پس ازبهبودی طی حملات متوالی بورگندیها را کاملا به عقب راند و چارلز توانست درسایه این فتوحات عاقبت تاجگذاری نموده رسما پادشاه فرانسه گردد.

 ژان دارك كه پرچم به دست با تصوير محاكمه مسيح در نزديكى پادشاه ايستاده بود، بلافاصله پس از مراسم مقابل او زانو زد و با شادى براى نخستين بار او را پادشاه خطاب كرد.سپس پادشاه و ژان دارک با سپاهیانشان عازم بازپس گیری پاریس شدند. نبرد خونینی درگرفت و ژاندارک چندین زخم کاری برداشت اما بازهم باهمان حال سربازانش را به مقاومت تا پیروزی ندا میداد. شاه جدید به همراهی ژان دارک بخش عظیمی ازفرانسه را از اشغال درآورد.

اما سرانجام در جریان یک شبیخون به بورگندیها ،آنها او را به اسارت خود درآوردند وبه انگلستان فروختند. او به اتهام ارتداد مقابل اولياى امور كليسا محاكمه شد. اتهام‌های وارده بر وی عبارت بودند از: اصرار بر دریافت الهام از جانب قدیسین، پوشش مردانه و همچنین، اقدام او به فرار از زندان پریدن از برج بیست متری که البته در این ماجرا هیچ آسیبی به او نرسید. ژان در دادگاه بارها درخواست کرده بود که دست کم او را برای محاکمه پیش پاپ یا شورای شهرببرند ولی با این درخواست او مخالفت شد.

دختر دهقان زاده‌ای که به گفته خودش حتی «آ» را از «ب» نمی‌توانست تشخیص دهد به تنهایی ولی در کمال شجاعت از خودش دفاع می‌کرد. چراکه به وی اجازه داده نشد حتی وکیل مدافعی داشته باشد. حافظه قوی او و دفاعیات محکمش همه را به حیرت وا‌داشت. یک بار از او پرسیدند که آیا فکر می‌کنی مورد عنایت و توجه خاص خدا قرار داری؟...ژان پاسخ داد:

«اگر نیستم خداوند مرا مورد عنایت خود قرار دهد و اگر هستم این مقام را برایم حفظ کند. اگر می‌دانستم که خداوند به من لطفی ندارد غمگین‌ترین موجود روی زمین بودم»

پس از عدم پذيرش تسليم در برابر كليسا،او به مسئولين حكومتى ارجاع و به شکنجه و مرگ محكوم شد. ژان دارك از وحشت شکنجه های مرگبار موافقت كرد تا به خطاى خود اعتراف كند و در عوض به حبس ابد محكوم شد.به او دستور داده شد لباس زنانه بپوشد و او اطاعت كرد. اما چند روز بعد كه قضات به سلول او رفتند او را مجدداً در لباس مردانه يافتند. او در پاسخ گفت كه كاترين مقدس و مارگارت مقدس او را به دليل تسليم در برابر كليسا سرزنش كرده اند. ژان دارك را دوباره مرتد دانستند و به مقامات حكومتى سپردند و سرانجام در سن ۱۹ سالگى بر تيرك چوبى در «وكس مارشى» در «روئن» سوزانده شد. ژاندارك قبل از مشتعل شدن توده هيزم از يك كشيش خواست كه صليبى را بالا نگه دارد تا در ديد او باشد و دعا را آنقدر بلند بخواند كه حتى در پس شعله هاى آتش نيز شنيده شود. او شش بار نام مسیح را فریاد زد و سپس خاموش شدو سرش به زیر افتاد. شاهدان عینی میگویند ژان دارک پیش از سوختن بیهوش شده بود لذا هرگز ضجرودردی را احساس نکرد.

ژاندارک در آتش اثر هرمان استایک

 ژان دارك از نقطه نظر نظامى در تغيير جنگ هاى صدساله به سود فرانسه كمك شايانى كرد. در سال 1920 كليساى كاتوليك رم ژان دارك را يكى از بزرگ ترين قهرمانان تاريخ فرانسه و يك مسيحى مقدس (قدیسه) نامید.

اما درباره این دوشیزه تاریخ سازبسیار قلمفرسایی شده ، چندین اپرای بزرگ براساس زندگی او تنظیم و اجراگردیده و نقاشی ها و پرتره هایی بسیار زیبا وتاثیرگزاربر بوم نقش بسته اند. نویسندگان بزرگی چون آناتول فرانس، مارک تواین،برناردشاو،موریس مترلینگ،برتولت برشت،شیللر و... هریک از زوایای گوناگون زندگی این قهرمان را به کتاب درآورده اند.

در زمینه مدیا نیز فیلمهای بسیاری درباره ژان دارک ساخته شده که در زیر به ساخته های  دریر، فلمینگ ، روسلینی و لوک بسون اشاره میکنم:

مصائب ژاندارک1928

یک فیلم صامت به کارگردانی کارل تئودور درایر است. از بازیگران آن می‌توان به آنتونن آرتو و میشل سیمون اشاره کرد. این فیلم کاملا بر اساس مستندات تاریخی ساخته شد ویکی از دراماتیک ترین فیلمهای تاریخی شناخته و ازدیدگاه سینمایی لندمارک میباشد.

ژاندارک 1948

فیلم حماسی درام تاریخی و ۱۴۵ دقیقه‌ای به کارگردانی ویکتور فلمینگ و با بازی اینگرید برگمن . برگمن، به‌رغم همراهی عده بی‌شماری از بازیگران تراز اول نقش‌های اصلی و دوم، یک تنه بار فیلم را بر دوش می‌کشد و آن را به یک شاهکار تک نفره بدل می‌کند. او چنان قالب این نقش است که گاه در برخی از صحنه‌ها، قداست و اصالت ژان‌دارک را به شکلی وصف‌ناپذیر، حقیقی، زنده و ملموس القا می‌کند. صحنه جنگ و به‌ویژه صحنه مرگ او با موارد مشابه ـ از جمله نسخه صامت ساخته کارل تئودور درایر در سال ۱۹۲۸ ـ به کلی متفاوت است و تماشاگر را تحت تأثیر قرار می‌دهد. برگمن ایفای این نقش را یکی از آرزوهای عمرش می‌دانست.. این فیلم نامزد 7 اسکار از جمله بهترین نقش اول زن، تدوین و موسیقی گردید

ژاندارک در آتش 1954

روبرتو روسلینی، اینبار از دیدی سورئالیستی فانتزی به شخصیت ژان دارک با بازی همسرش اینگرید برگمن میپردازد. فیلم در محدوده زمانی بیهوشی ژان دارک در حین سوزاندن و سفر ماورایی روح او به همراه یک کشیش، برای بازبینی آنچه درگذشته انجام داده است ، بوده و سرانجام روح او مغرور ومفتخر به جسمش بازگشته و پذیرای سوزاندن میشود. فیلم مانند اغلب کارهای روسلینی موفقیت چندانی در گیشه نداشت.

پیام آور- داستان ژاندارک 1999

ساختهٔ نویسنده-کارگردان و تهیه کننده فرانسوی لوک بسون است. بازیگران مطرحی چون میلا یوویچ (درنقش ژان دارک)، داستین هافمن، فی داناوی و وینسنت کسل دراین فیلم نقش آفرینی کرده اند.

این فیلم داستان ژان دارک قهرمان ملی فرانسه را در طی جنگ صدساله روایت می کند. به نقل از ویکی ، فیلم نامه این فیلم بیشتر به جنبه اعتقادات مذهبی ژان دارک تکیه می کند و جنبه تاریخی داستان بسیار کمرنگ است.شیوهٔ نگارش فیلم نامه، نشان دادن صحنه‌های فراوانی که به لحاظ تاریخی اثبات نشده بودند، موجب موج وسیعی از انتقادات از این فیلم شد و بیشتر منتقدان این فیلم را به شدت کوبیدند و این در کاهش فروش فیلم نقش به سزایی داشت، با این حال برخی از منتقدان نقدهایی بسیار مثبت در وصف این فیلم منتشر کردند.

**********************************************

در تهیه این مطلب منابع بسیاری بکار گرفته شدند از جمله:

http://en.wikipedia.org/wiki/Giovanna_d%27Arco_al_rogo

http://243.blogfa.com/post-51.aspx

http://fa.wikipedia.org/wiki/%DA%98%D8%A...4%DB%B8%29

http://www.aftabir.com/glossaries/instan...oan-of-arc

http://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%DB%8...8%B1%DA%A9