بعد از چند هفته سکوت در این قسمت بد نیست قدری در مورد سکاها که از اقوام عمده و تأثیرگذار در تاریخ نه تنها ایران بلکه جهان هستند بگویم. سکاها را با نام های مشابهی چون سگزی،اسکیت و سیت نیز در منابع تاریخی ایرانی و دیگر ملل می شناسند.

در ایران سکاها را به عنوان ساکنان سیستان و پایه گذاران سقز کردستان می شناسیم ولی جالب است بدانیم که در اوستا و متون پهلوی سکاهای خارج از ایران بر سه گروهند: سکاهاماوارکا، سکاتیگراخئود، سکاپاراداریا.

سکاهاماوارکا: همان قومی اند که در شاهنامه به هاماوران مشهورند و کیکاووس را گرفتار می کنند و سودابه دختر شاه هاماوران بعدا به همسری کیکاووس در می آید. این گروه از سکاها در آسیای مرکزی زندگی می کردند.

سکاتیگراخئود: این دسته در مناطق شمالی دریای خزر در آمد و شد بوده اند به علت استفاده از کلاه خود نوک تیز به این نام مشهورند. تیگرا به معنای تیز است و نام دجله نیز در منابع قبل از اسلام تیگرا و دجله در واقع معرب تیگرا است. خواننده محترم این سطور به سرعت متوجه می شود که Tiger که در زبان های اروپایی(انگلیسی،آلمانی،روسی،فرانسه) به معنی ببر است، نیز از همین تیگرا نشأت گرفته است. چرا که تیز در فارسی ناظر بر دو معنی برنده و تند است و احتمالا Tiger به معنی تند(بعلت سرعت عمل بالای ببر)اشاره دارد.

سکاپاراداریا: این گروه در ماورای دریای سیاه سکونت داشتند و پاراداریا نیز یعنی فرادریا یا آن سوی دریا.

می بینیم وسعت اطلاعات منابع ایرانی تا هزاران فرسنگ دور از مرزهای ایران آن زمان را در بر می گرفته و این حکایت از روابط گسترده ایران با اقوام اصالتا ایرانی دارد.

از ملل امروزی که نام سکا هنوز بر آنها باقی است به اسکات ها(اسکاتلند)، سیک ها(هندوستان) و ساکسون ها (آلمان و انگلستان)می توان اشاره کرد. ساکسون ها اصولا از شرق آلمان به انگلستان کوچ کرده اند و در آلمان کنونی نیز هنوز ساکسون ها در ایالات شرقی ساکنند. نام ساکسون، از آنجا که در زبان آلمانی یکی از نشانه های جمع en است، و یکی از نام های قوم سکا سگزی است(نام سقز نیز از همین نام گرفته شده) می تواند جمع نام سکزی باشد.