جان وين

John Wayne

ماريون روبرت ماريسون مشهور به جان وين در 26 مه 1907 در ايالت آيووا آمريكا بدنيا آمد .

وی در کالیفرنیا بزرگ شد و با کسب بورس ورزشی به دانشگاه کالیفرنیای جنوبی رفت. در تعطیلات تابستان کارگر استودیوی فوکس شد و خیلی زود توانست رابطه‌ای صمیمی با جان فورد که نقشی تعیین کننده در آینده جان وین به عنوان فوق ستاره داشت، برقرار کند

وی در سال ۱۹۲۶ یعنی در زمان سینمای صامت وارد عرصه بازیگری شد و در ۱۹۲۸ نقش‌های کوتاهی در فیلم‌های فورد و دیگر کارگردان‌ها ایفا کرد. در سال ۱۹۳۹ جان فورد با انتخاب او برای نقش رینگوکید در وسترن کلاسیک دلیجان افق دیگر را پیش روی وی گشود. بازی در این فیلم نقطه عطف دوران کاری وین بود به طوری که او را به یک اسطوره تبدیل کرد.

او با هیکل تنومند، حرکات نرم و صدای کلفت و دورگه اش از ابعاد انسانی بزرگ­تر بود.

 وقتی تفنگ به دست می گرفت و بر پشت اسب می نشست تماشاگر می­دانست که از او کارهایی بر می­آید که فراتر از محدودیت­ها و کمبودهای عادی بشری است . در عین حال که انسانی با تمام ضعف­ها و محدویت­ها باقی می­ماند. هیچ بازیگری در سینمای آمریکا مانند جان وین به ژانر یا شاخه سینمای وسترن هویت نداده است.

همفری بوگارت، هنری فوندا، جیمز استوارت و کری گرانت هنرپیشه­هایی زبردست بودند و از آن جا که بازیگران ماهری بودند نقش­های وسترن را هم استادانه ایفا می­کردند. اما جان وین با همه آن ها فرق داشت: او خود یکپارچه وسترن بود.

در فیلم­های حماسی جان فورد بود که سیمای جان وین تا حد اسطوره­أی زوال ناپذیر قوام گرفت. در فیلم­هایی مانند "قلعه آپاچی"، "ریو گرانده"، "در جست­وجوی خواهر"، "دختری با روبان زرد"، "آخرین فرمان"،"مردی که لیبرتی والانس را کشت" و "سواره نظام". همه این فیلم­ها امروزه به گنجینه کلاسیک سینما پیوسته اند. سینماگر بزرگ دیگری که در تکوین سیمای اسطوره­أی جان وین سهم داشت هوارد هاکز است. او پس از ساختن یک وسترن نو و تکان دهنده به نام "رود سرخ"(۱۹۴۸ ) در سال­های بعد با سه گانه­أی ظریف و استادانه موفق شد بلوغ بازیگری جان وین را به نمایش بگذارد. این سه گوهر سینمای وسترن عبارتند از: "ریو براوو"، "ریو لوبو" و "الدورادو". جان وین دو فیلم نیز کارگردانی کرد: وسترنی به نام "آلامو" (۱۹۵۹)و فیلم جنگی "کلاه سبزها" (۱۹۶۸ ).

جان وين  در نزدیک 200 فیلم ایفای نقش کرد ه اما سیمای واقعی او در سینمای وسترن است که به کمال جان می‌گیرد.

آثار هنری آسیایی که در طول سفرهای مختلف خریداری شده اند روی دیوار خانه جان وین در دره سن فرناندو خودنمایی می کنند. خانه بزرگ و ویلایی وین در زمینی به مساحت 5.5 هکتار واقع شده بود. به گفته دختر وین، او هنر و مبلمان آسیایی را بسیار دوست می داشت. به همین دلیل، آن را با سبک های دیگر ترکیب و در خانه خود استفاده کرده است.

جان وين از سه عمل جراحي مهم جان به در برده بود. در 1963 کبدسرطاني اش را از دست داد. در 1978 عمل جراحي قلب باز را با موفقيت پشت سر گذاشت و در 1979 معده اش را برداشتند. تا زمان مرگ او شجاعتش را حفظ کرد.

انجمن فیلم انگلیس (BFI) در نظرسنجی از اهالی سینما و منتقدین فیلم، فهرست ۱۰ هنرپیشه بزرگ فیلم‌های وسترن قدیمی را منتشر کرد که جان وین بازیگر نامدار هالیوود در رتبه اول دیده می‌شود. رتبه دوم متعلق به کلینت ایست‌وود، بازیگر فیلم‌های معروفی چون «یک مشت دلار»، «نابخشوده» و «خوب، بد، زشت» است.

جان وین در سال ۱۹۷۲ و در سن ۷۲ سالگی بر اثر سرطان در لس‌آنجلس درگذشت.

از فيلم هاي بياد ماندني او :

• دلیجان - (۱۹۳۹)
• فرشته و راهزن - (۱۹۴۷)
• دژ آپاچی - (۱۹۴۸)
• سه پدر خوانده - (۱۹۴۸)
• رود سرخ - (۱۹۴۸)
• دختری با روبان زرد - (۱۹۴۹)
• مرد آرام - (۱۹۵۲)
• جویندگان - (۱۹۵۶)
• ریو براوو - (۱۹۵۹)
• مردی که لیبرتی والانس را کشت - (۱۹۶۲)
• طولانی ترین روز - (۱۹۶۲)
• پسران کتی الدر - (۱۹۶۳)
• الدورادو - (۱۹۶۶)
• دلیجان آتش - (۱۹۶۷)
• چیزام - (۱۹۷۰)