يادي از دوبله فيلم هاي فارسي در روزگاري نه چندان دور...

خسرو خسروشاهي از مديران دوبلاژي است كه در سنت شكني در انتخاب گويندگان و همچنين استفاده از صداهاي شاخص در دوبله فيلم هاي فارسي پيشرو بود. او تا پايان عمر ايرج دوستدار در بسياري از فيلم هايش از ايشان دعوت به همكاري نمود. در مجموعه تلويزيوني كاراگاه (1373) براي اولين بار از صداي مرحوم دوستدار بجاي فرهادخان محمدي استفاده كرد كه بسيار دوبله اي دلنشين داشت. تا قبل از آن براي دوبله نقش هاي شادروان خان محمدي در نقشهاي كميك از صداي اصغر افضلي استفاده مي شد كه در جاي خود بسيار شنيدني بود . اما اين انتخاب و گويندگي بي نقص ايرج دوستدار بدل به خاطره اي ماندگار شد. در دوبله نقشهاي مرحوم منوچهرحامدي هم صداي دوستدار قابل قبول و ممتاز بود .بويژه در فيلمهاي ترانزيت و عروسي خون

استفاده از صداي داريوش كاردان بجاي كاظم افرندنيا در فيلم ضربه طوفان نيز يكي از همان سنت شكني ها بود. تا قبل از آن معمولا حسين عرفاني بجاي او صحبت مي كرد كه پس از اخراج كاردان از انجمن گويندگان ،به روال گذشته بازگشت.

اما بهره گيري از هنر مرحومه ژاله كاظمي در دوبله بسياري از فيلمهاي فارسي دهه 60و 70 بخصوص اكشن هاي توليد پويا فيلم بجاي بازيگراني چون ثريا حكمت ، افسانه بايگان و... جالب توجه است. حسين فرحبخش در دوبله محصولات اكشن مؤسسه اش - همانند نيش ، عقرب ، گروگان ، زخمي و... از بهترين تيم  گويندگان دوبله بهره مي گرفت. صداهايي ماندگار كه كاملادر اختيار قهرمان سازي اين آثار بود. معمولا مرحوم كاملي و متقالچي بدمنهاي اصلي را مي گفتند و اسماعيلي ، بهرام زند ، سعيد مظفري  و والي زاده نقش هاي مثبت را. ناصر نظامي ، پرويز ربيعي ، مرحوم حسين معمارزاده، تورج مهرزاديان ، اميرهوشنگ قطعه اي ، محمدعلي ديباج ، شهروزملك آرايي و... هم نقشهاي مكمل مثبت و منفي را مي گفتند.

خسروشاهي سعي مي كرد با تيم گويندگانش دوبله اي بي نقص را ارائه دهد. امروز كه به برخي از آن آثار نگاهي دوباره مي اندازيم مي توان آنها را قابل دفاع يافت. برخلاف دوبله هاي امروز كه مديران دوبلاژ بهردليل به نقشهاي مكمل اهميتي در خور نمي دهند و تمامي سعيشان در انتخاب يكي دو گوينده شاخص در كنار تعدادي گوينده درجه 2 و3  است.

يادم مي آيد سال 73 سريالي خارجي از تلويزيون پخش مي شد - نامش را متاسفانه  از ياد برده ام - كه محمد سليماني از منتقدان جوان دوبله آن سالها به عباس نباتي مديردوبلاژ سريال خرده گرفته بود كه چرا از گويندگان درجه دو براي دوبله استفاده كرده است . نباتي در پاسخ گفته بود من از پرويز ربيعي استفاده كرده ام كه يكي از بهترين مكمل گوهاي تاريخ دوبله است. شما كه رابرت دووال هاي او را هميشه ستايش كرده ايد.

اما اي كاش محمد سليماني امروز نظرش را درباره بعضي از اين دوبله هاي واقعا غيرقابل تحمل مي گفت . آرزو مي كنم كه باز روزگاري بيايد كه كوچكترين نقش ها را هم گويندگان با سابقه بگويند. مطمئنا ديگر نخواهيم ديد كه  كه كساني چون  پرويز ربيعي ، مناني ، ديباج ،گودرزي ، سعيدي ، آرين نژاد، پزشكيان ، حسين حاتمي ، آژير ، بهره مندي ، عباس سلطاني ، ياراحمدي ، ، نظامي ، معمارزاده و بسياري از مكمل گوها در كنار بزرگان اين هنر در فيلمي حضور داشته باشند. از اين جمع تعداد اندكي باقي مانده اند كه بازهم شنيدن صدايشان در يك فيلم و در كنار هم بيشتر به رؤيا مي ماند ...